An Lộc – Vay vốn, vậy bạn biết gì về CIC?


Thông thường, các Ngân hàng Việt Nam tiến hành việc cho vay theo lộ trình: cung cấp mẫu các hồ sơ doanh nghiệp phải nộp – khá phức tạp vì không ai giống ai cả. Tiếp đó, ngân hàng thăm quan nơi sản xuất kinh doanh, thẩm định tài sản thế chấp. Những tài sản thế chấp lớn, chủ tài sản còn phải thuê “trung tâm thẩm định giá” tốn kém vài ba chục triệu đồng/ cho một lần thẩm định, và chứng thư thẩm định đó lại chỉ được ngân hàng chấp nhận nếu trung tâm đó là do Ngân hàng chỉ định. Lộ trình đó có thể kéo dài cả tháng. Đến khi doanh nghiệp đã vượt qua tất cả các cửa ải đó rồi, Ngân hàng mới tham khảo tin từ CIC. Nếu doanh nghiệp bị CIC xếp vào “nhóm 3” thì toàn bộ những gì mà doanh nghiệp đã làm sẽ chỉ còn là con số không, với lời đánh giá: doanh nghiệp không đủ tiêu chuẩn! Vậy CIC là gì mà nó có “quyền sinh sát” kinh khủng như vậy?

Lâu nay, trong nội bộ hệ thống ngân hàng Việt Nam tồn tại một bộ phận săn tin, bán tin và kết án trong lĩnh vực “tín dụng doanh nghiệp”, mang một cái tên khá khiêm tốn và mỹ miều “Trung tâm thông tin tín dụng”, viết tắt là CIC, trực thuộc Ngân hàng Nhà nước (ngày trước cũng đã từng có một tổ chức mật vụ mang tên trung tâm nghiên cứu xã hội của Ngô Đình Nhu do Bác sỹ Trần Kim Tuyến làm giám đốc). Thực chất, đây là một tổ chức dạng “mật thám” kiêm Tòa án tín dụng, nhằm theo dõi, xếp loại và kết án những doanh nghiệp “được chơi” và “không được chơi”. Tổ chức này có những quy định vô cùng nghiệt ngã, bản án của nó thường chỉ ngắn ngủi vài ba chữ rằng “khách hàng này thuộc nhóm 3”. Chỉ vậy thôi là hoàn toàn đủ sức loại bỏ, xóa sổ vĩnh viễn một doanh nghiệp hùng mạnh. “Chúng tôi chỉ treo có 5 năm thôi” – đó là lời của một vị Phó Giám đốc CIC.

5 năm chỉ là một thời gian ngắn ngủi, nhưng đối với một cơ thể sống thì chỉ cần một ngày không đủ máu cũng đã không thể sống. Tiền là máu của doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào đã bị CIC đưa vào “nhóm 3” – nhóm “không được bơm máu” – tức không được vay tiền, chỉ cần 2 năm thôi (chứ nói gì đến 5 năm), cũng đã không thể sống. Về mặt ngữ nghĩa, thông tin của CIC “chỉ để tham khảo, việc cho hay không cho vay là quyền của mỗi Ngân hàng”, nhưng đó là một “luật ngầm”, bởi nếu xé rào cho vay, khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán thì búa rìu mà ngân hàng đó phải nhận chắc chắn là rất lớn, lớn hơn nhiều so với chút lợi nhỏ mà họ đã “xé rào”. Bởi vậy, toàn bộ các Ngân hàng, bất kể là nhà nước hay cổ phần, trong nước hay là ngoài nước đều phải răm rắp tuân theo bản án đó và phải thực hiện tuyệt đối án quyết mà CIC đã đưa ra.

Nhưng CIC căn cứ vào đâu để ra án quyết? Ở đây có một sự thật nghiệt ngã. Nếu quan hệ giữa nhân viên tổ chức tín dụng với khách hàng là tốt đẹp, nhân viên đó là “một người tử tế” thì lẽ đương nhiên, nhân viên này – và chỉ có nhân viên này, sẽ thông tin kịp thời cho khách hàng của mình mối nguy sẽ đến nếu đến “ngày N” nào đó khách hàng không trả nợ. Nhưng khi mối quan hệ đó có chuyện “cơm không lành, canh chẳng ngọt”, có thể do “ăn chia”, sự “không biết điều” của doanh nghiệp thì nhân viên tín dụng đó không thiếu gì “cạm bẫy” để đẩy khách hàng – con nợ của mình rơi vào nhóm 3. Cũng vì vậy, thường là khi Ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng đã xếp khách của mình vào nhóm 3 thì bản thân họ hiểu rằng, “cuộc chơi đã kết thúc”, không có gì phải “lăn tăn”, thậm chí “đập chết luôn”. Lẽ đương nhiên, không có phiên tòa nào xét xử một ai đó chỉ vì thiếu “tử tế”, thiếu “tấm lòng”.

Căn cứ vào thông tin từ tổ chức tín dụng đó, CIC ra án quyết. Việc kết án của CIC hoàn toàn khác với việc kết án của Tòa án. Vì không phải là tòa án theo đúng nghĩa nên nó không hề bị ràng buộc bởi các quy định pháp luật về tố tụng hợp pháp và hợp hiến. Cách thức xử án và kết án của nó chứa đầy sự bất công, lạnh lùng, tàn nhẫn, bởi nó thực hành quyền kết án “trong bóng tối”. Không có phiên tòa, không có luật sư bào chữa, CIC không cho kẻ bị kết án bất kỳ một cơ hội nào được tự bào chữa, quyền kháng án, quyền được tự bảo vệ, quyền được sống của con người. Vâng, không cần những khái niệm nhân quyền xa xỉ đó, CIC ra án quyết. Quyền xóa án cũng được toàn quyền trao cho tổ chức tín dụng đã đưa ra đề nghị, và CIC chỉ có nhiệm vụ tuyên án. Không có văn bản xóa án, khoan hồng của tổ chức tín dụng đã đề nghị thì bản án đó có giá trị vĩnh hằng.

Một chánh án có lương tâm trước khi đưa ra bản án tử hình cũng phải day dứt bởi đó là sự tước đoạt một mạng sống với nhiều cuộc đời liên lụy. Nhưng CIC thì không cần. Không bao giờ họ tự hỏi mình rằng, “vì sao, nguyên nhân nào, có bao nhiêu phần trăm sự thật” về việc, một doanh nghiệp có doanh thu hàng trăm tỷ đồng, lại không có nổi số tiền vài trăm nghìn đồng tiền lẻ trong hàng chục triệu đồng tiền trả lãi vay, để rồi chỉ vì mấy đồng tiền lẻ đó mà bị buộc tội nợ xấu, khó đòi, phải ‘bắn bỏ”. Chính “lộ trình xử án” đầy bất công này đã đẩy không biết bao nhiêu doanh nghiệp vào thảm cảnh, buộc phải trốn tránh bằng cách xóa tên, lập công ty mới, lập công ty ma để đối phó, còn những doanh nghiệp lớn, làm ăn đứng đắn thì chịu chết, vì việc xóa tên đối với những thương hiệu mà chủ doanh nghiệp đã khổ công gầy dựng không hề dễ chút nào.

Án quyết của CIC tàn bạo và nặng nề hơn cả trăm lần so với án chung thân của bên Tòa án, bởi bên đó vẫn còn để cửa cho người cải tạo tốt được xem xét giảm án, sau khi ra tù một thời gian còn được xóa “án tích” để kẻ tội đồ được làm người bình thường. Ngược lại, án của CIC là án chung thân tử hình. Với CIC không tồn tại những khái niệm “khoan hồng”, thông cảm, chia xẻ, xét lại. Bản án của nó trực tiếp dẫn đến việc kẻ bị kết án phải bị thủ tiêu hoặc tự chết dần chết mòn. Dù anh đã “khắc phục hậu quả, thanh lý hợp đồng” – cái hợp đồng mà vì nó, anh đã bị CIC “kết án tử”, thì anh vẫn không có một cơ hội nào – dù là nhỏ nhất, được sống để làm lại cuộc đời. Bên Tòa án thì có chuyện “chạy án”, không biết bên tòa CIC có thể không?

Vậy đó, nếu thực hiện nghiêm túc tất cả các quy định, kể cả thực hiện nghiêm các bản án của CIC – không loại trừ ai, không “chạy án”, thì sẽ có mấy ai “đủ tiêu chuẩn” vay được vốn Ngân hàng, và ngược lại, làm sao mà các Ngân hàng có thể “bay” hàng trăm tỷ đồng vào tay của những kẻ lừa đảo, những kẻ cướp? Mặt khác cũng cần phải đặt ra một câu hỏi: quyền sinh sát của CIC khủng khiếp như vậy, tại sao ngay từ đầu, các Ngân hàng không tham khảo thông tin từ CIC, nếu thấy doanh nghiệp bị xếp vào nhóm đó rồi thì từ chối luôn để doanh nghiệp khỏi khổ công tốn tiền, mệt mỏi sống trong hy vọng để rồi thất vọng?

Thông tin này cực kỳ có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp doanh nhân. Cần theo dõi hết sức chặt chẽ lịch trả nợ đúng thời hạn để không bị ngân hàng và CIC đưa vào nhóm xấu, còn nếu đã bị xếp vào đó rồi thì đừng bao giờ hy vọng vào việc vay vốn nữa, cần nhanh chóng làm thủ tục giải thể, vĩnh viễn rời bỏ ngay lập tức khỏi cuộc chơi, nếu cố tình dây dưa trụ lại, dãy dụa tìm cơ hội thì bạn sẽ chỉ tự thắt cổ mình chết dần trên cái giá treo cổ của CIC.

10.4.2010

© 2010 An Lộc

© 2010 talawas

An Lộc – Vay vốn, vậy bạn biết gì về CIC?

- góp ý của Giang Lê

Đọc bài này của tác giả An Lộc (đăng trên talawas blog nên có thể bị firewall nếu bạn đọc từ VN) tôi mới biết đến Trung tâm thông tin tín dụng CIC của NHNN. Không rõ trung tâm này ra đời khi nào, nhưng khác với tác giả An Lộc, tôi ủng hộ hoạt động này và chẳng thấy nó có tính chất “mật vụ” gì cả. Việc thu thập và cung cấp credit history của doanh nghiệp và cá nhân khá phổ biến ở các nước, đây là một dạng dịch vụ nhằm giảm bớt tình trạng bất đối xứng thông tin giữa người đi vay và ngân hàng, nói chung là một dịch vụ có ích cho xã hội.
Tôi không rõ qui trình thu thập thông tin và xếp loại tín dụng cho các doanh nghiệp của CIC thế nào, có thực sự “hà khắc” như tác giả An Lộc viết hay không. Có điều theo kinh nghiệm của các tổ chức cung cấp credit history ở các nước, doanh nghiệp có quyền khiếu nại về kết luận của các tổ chức này. Vẫn biết việc khiếu kiện một cơ quan hành chính ở VN là rất khó khăn, nếu thực sự bị xếp vào “nhóm 3″ tương đương với án tử hình cho doanh nghiệp thì họ vẫn nên đi kiện. Một cách khác là doanh nghiệp xin CIC một bản copy credit history của mình và chỉ ra cho ngân hàng mà mình định vay “lỗi lầm trong quá khứ” chỉ là chậm trả vài trăm nghìn trong số nợ hàng tỷ. Nếu ngân hàng cho vay vẫn chưa thuyết phục thì nộp thêm thế chấp hoặc tìm một bên thứ ba đứng ra bảo lãnh. Không được nữa thì chấp nhận trả lãi suất cao lên và/hoặc giảm số tiền vay xuống. Tóm lại tình trạng “án tử hình” do CIC phán quyết như tác giả An Lộc chỉ ra chắc sẽ không tồn tại lâu.
Về lâu dài NHNN nên “spin-off” CIC thành một đơn vị độc lập và có thể “xã hội hóa” nó. Đồng thời NHNN nên khuyến khích các tổ chức tư nhân khác tham gia vào hoạt động này, có thể là một liên doanh do các ngân hàng góp vốn để cung cấp thông tin cho chính mình. Tôi rất lạc quan về CIC, không như tác giả An Lộc. <<::: hướng này sẽ phát triển một XHDS>>>

CIC (giangle)

About these ads

Một phản hồi

  1. Xin chao An Lộc và Giang lê.
    Tôi tán thành bài viết của An Lộc, đó là hoàn toàn sự thật khi viết bài này tôi mới biết được hai từ nợ xấu và kiếm thông tin thêm về vấn đề nay. Câu chuyện thực tế của toi như sau. Năm 2006. Toi co mua trả góp 1 chiếc xe tải trí giá 450 triệu . Tôi vay ngân hàng 200triệu. Thời gian đầu tôi thanh toán đúng hạn. Sau 1 năm tôi gặp khó khăn về tài chính tôi nộp lãi và gốc trễ hạn. Sau đó tôi phải thanh lý và trả hết gốc và lãi cho ngân hàng trước thời gian . Tưởng rằng mình hết nợ cho đến nay tôi có nhu cầu vốn để kinh doanh tôi đem thế chấp căn nhà trị giá hơn 1 tỷ để vay 200triệu nhung đều bị từ chối lúc này tôi mới biệt CIC đã liệt kê vào danh sách đen. Thật không công bằng chút nào và đúng như bạn An Lộc nói còn tùy thuộc vào mối quan hệ . Đúng như vậy họ phải hiểu nợ xấu là gì ở mức độ như thế nào gọi là nợ xấu ?
    Khi tôi vay đã có tài sản đảm bảo chỉ vay với số tiền 50% giá trị.
    tôi đã thanh toán trước thời hạn vay hết cả gốc và lãi.
    số tiền còn nợ trong thời gian chậm trả chỉ có vài chục triệu đồng. Vậy mà tôi phải mang bản án cực kỳ bất công như thế này. Vậy mà có những kẻ vẽ ra giấy cũng rút được cả hàng chục tỷ đồng. hiện nay tôi thật khó khăn không biết phải làm như thế nào? Vẩn biết xã hội có nhiều điều đáng nói, nhưng phải cần phân biết bản chất thế nào ? … ….

Đăng nhận xét: (Các bạn nhớ đề tên khi đăng nhận xét)

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: